ኣብ ገዛ ምውዓልን ዓመጸ ዝመልኦ ዝምድናን

ኮሮና ቫይረስ ነቶም ኣብ ውሽጢ ዓመጸ ዝመልኦ ዝምድና (abusive relationships) ዝነብሩ ሰባት ነገራት ከግድደሎም ይኽእል እዩ። ምስ ኮሮና ቫይረስ ዝተኣሳሰሩ ፍርሕን ስምዒት ዘይርጉጽነትን ነቲ ዓመጸ ዝፍጽም ሰብ ዝገደደ ጭኑቕ፣ ሓራቕ ከምኡውን ኣንፈቱ ዘይፍለጥ ክገብሮ ይኽእል እዩ። ኣብ ገዛ ምውዓል፥ ነቲ ምስ ከምዚ ዓይነት ሰብ ንበይንኻ ትውዕለሉ ሰዓታት ከምዝነውሕ ይገብሮ። ካብቲ ሰብ ተኣሊኻ ህድእ ናብ ትብለሉ፣ ትዕቆበሉ፣ ደገፍ ትረኽበሉ፣ ከምኡውን ሓገዝ ናብ ትረኽበሉ ቦታ ምኻድውን ክብድ ይብል።  

ገለገለ ነገራት ንኹሉ ሰብ ዝጠቅም እዩ፣ ነቲ ንኣእምሮኣውን ኣካላውን ጥዕና ዝጠቅም ስሩዕ ልምምድ ኣጥቢቕካ ሓዞ። ደገ ወጺእካ (ርሕቀትካ እንዳሓለኻ) ብእግርኻ ምኻድ ወይ ድማ ምጉያይ ካብቲ ዓመጸ ዝፍጽም ሰብ እልይ ክትብል ይሕግዘካ ከምኡ’ውን ሓገዝ ንምድላይ ዕድል ይህበካ እዩ። እንተተኻኢሉ ቅድሚ ሕጂ ድሕነት ነፍስኻን ደቅኻን ንምውሓስ ንጥቀመሎም ዝነበርና ሜላታት ክንቅጽሎም ግቡእ እዩ።.  

ኣብ ህጹጽ ሓደጋ እንትደኣ ሃሊኻ፣ ፖሊስ ጸውዕ ወይ ድማ ኣብዚ ዝስዕብ ቁጽሪ 999 ደዊልካ ኣምቡላንስ ጸውዕ። ክትዛረብ ኣብዘይትኽእለሉ ሓደጋ እንትደኣ ሃሊኻ ድማ፣ ናብ 999 ደዊልካ ቁጽሪ 55 ጠውቕ። ከምዚ ምግባር ንስኻ ከይተዛረብካ ክሕግዘካ ናብ ዝኽእል ፖሊስ ከመሓላልፈካ እዩ። 

ነዚ ዝስዕብ ምግባርውን ሓጋዚ ክኸውን ይኽእል እዩ: 

1. ምስ ትኣምኖም ሰባት ርክብካ ምቕጻል 

ዝከኣል እንትደኣ ኮይኑ፣ ቴክኖሎጂ ተጠቂምካ (ከም ቴለፎን፣ ኢሜይል፣ ወይ ድማ ትጸሓሓፈሉ ኣፕስ (messaging apps))ምስ ኣዕሩኽትኻ፣ ስድራኻ፣ መሳርሕትኻ ወይ ጎረቤትካ ተራኸብ። እዚ ንስኻ ምስ ሰባት ክትራኸብ፣ እቲ ዐመጸ ዝፍጽም ሰብ ከኣ ካልኦት ሰባት ደሃይካ ከምዝገብሩ ክፈልጥ ይገብሮ። ብተወሳኺ ደሃይ እንተጥፊእካ ነቶም ትኣምኖም ሰባት ኣብ ገለ ሓደጋ ምህላውካ መሐበሪ ይኾኖም እዩ። 

2. ደሃይ ካል ኦት ግበር 

ካብ ገዛኻ ንገለ ሰዓታት እልይ ምባል ናብ ትኽእለሉ ከም ኡውን ሓገዝ ናብ ትረኽበሉ ቦታ ምኻድ ምእንቲ ክትክእል ግዱዓት ንዝኾኑ ጎሮቤትካ፣ ኣባላት ስድራቤትካ ወይ ዓዕሩኽትኻ ዘይጎድእ እንተደኣ ኮይኑ ኬድካ ደሃዮም ግበር። ናይ ጂፒ ኣገልግሎት ቴለፎን ምጥቃም ሓገዝ ንምሕታት ክንጥቀመሉ ንኽእል ካልእ መገዲ ክኸውን ይኽእል እዩ። 

3. ሓበሬታን ደገፍን ንምርካብ ሕተት 

ከምቲ ብዛዕባ ናይ Scottish Government ምኽሪ ዝሃብናካ ከምኡ ድማ ነቲ 24 ሰዓት ክፉት ዝኾነ ናይ Scottish Domestic Abuse and Forced Marriage ቁጽሪ ቴለፎን ኣብ 0800 027 1234 ክትድውለሎም ወይ ኣብ [email protected] ኢሜይል ክትገብረሎም ትኽእል ኢኻ። ብተወሳኺ ን Scottish Women’s Aid ሓበሬታን ሓገዝን ክትሓቶም ትኽእል ኢኻ። 

ተቐማጢ ዌልስ እንትድኣ ኴንካ Welsh Women’s Aid ኣብዚ ኣሎ ከምኡ’ውን ኣብ ኢንግላንድ Women’s Aid ብዛዕባ መንበሪ ቤትን ከመይ ጌርካ ምስ ፖሊስ ከምትረዳዳእን ሓበሬታ ይህብ።

ድሕነት ኣብዘለዎ ኩነታት እንትደኣ ኴንካ፣ ምስ ኣእምሮኣዊ ጥዕና (mental health generally) ወይ ምስ ኣሸጋሪ ዝምድና ዝተተሓሓዘ ደገፍ ንምርካብ ናብቲ ናይ ሓገዝ መስመር ደውል:    

  • ናጻ ቴሌፎን 24 ሰዓት ኣብ መዓልቲ/7 መዓልቲ ኣብ ሰሙን National Domestic Violence Helpline, ብስደተኛታት ዝካየድ: 0808 2000 247 
  • AMINA Helpline, ንሙስሊም ኣንስቲ ተቐመጥቲ ስኮትላንድ - 0808 801 0301 
  • The Men’s Advice Line, ግዳያት ዘቤታዊ ዓመጸ ንዝኾኑ ሰብኡት  – 0808 801 0327 
  • The Mix, ናጻ ሓበሬታን ደገፍን ትሕቲ 25 ዓመት ንዝኾኑ ተቐመጥቲ UK – 0808 808 4994 
  • National LGBT+ Domestic Abuse Helpline – 0800 999 5428 
  • Rights of Women advice lines, በብዓይነቱ ኣገልግሎታት በዚ ሊንክ ክርከብ ይከኣል፦ available 

This translation was funded by Foundation Scotland and the National Emergencies Trust and distributed by the Scottish Refugee Council.